เมื่อสายลมหนาวพัดผ่านผืนน้ำของแม่น้ำนาคัตสึ (Nakatsugawa) ในเมืองโมริโอกะ อาคารอิฐแดงอันสง่างามหลังหนึ่งก็ปรากฏเด่นชัดราวกับภาพวาดจากหน้าประวัติศาสตร์ยุคเมจิ ที่นี่คือ ‘อาคารอิฐแดงธนาคารอิวาเตะ’ (Iwate Bank Red Brick Building) สถาปัตยกรรมทรงคุณค่าที่ไม่ได้เป็นเพียงแค่สัญลักษณ์แห่งความรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจในอดีต หากแต่เป็นผลงานชิ้นเอกระดับมาสเตอร์พีซเพียงแห่งเดียวในภูมิภาคโทโฮกุ ที่รังสรรค์ขึ้นจากปลายปากกาของ ‘คิงโกะ ทัตสึโนะ’ (Tatsuno Kingo) สถาปนิกผู้สร้างสถานีรถไฟโตเกียวอันเลื่องชื่อ
การก้าวเท้าเข้าสู่พื้นที่แห่งนี้เปรียบเสมือนการเดินทางข้ามเวลาผ่านกาลเวลากว่าหนึ่งศตวรรษ ลวดลายการเรียงอิฐสีแดงสลับกับหินแกรนิตสีขาวในสไตล์ที่เรียกว่า Tatsuno Style สะท้อนกลิ่นอายสถาปัตยกรรมตะวันตกแบบเรอเนซองส์ที่ผสมผสานเข้ากับความประณีตบรรจงในแบบญี่ปุ่นอย่างลงตัว สำหรับนักเดินทางผู้หลงใหลในความงามเชิงประวัติศาสตร์และงานดีไซน์ อาคารหลังนี้คือหมุดหมายอันทรงคุณค่าที่ซ่อนเรื่องราวการเปลี่ยนผ่านของยุคสมัยไว้อย่างลึกซึ้ง
ถอดรหัสร่องรอยประวัติศาสตร์: เมื่อความงามของโตเกียวมาเยือนโมริโอกะ
อาคารอิฐแดงธนาคารอิวาเตะสร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1911 (พ.ศ. 2454) โดยเดิมใช้เป็นอาคารทำการของธนาคารโมริโอกะ ก่อนจะควบรวมกิจการและเปลี่ยนชื่อเป็นธนาคารอิวาเตะในเวลาต่อมา ความสำคัญทางประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรมของอาคารแห่งนี้ได้รับการันตีด้วยการขึ้นทะเบียนเป็นสมบัติทางวัฒนธรรมที่สำคัญของชาติ (Important Cultural Property) ซึ่งถือเป็นสิ่งก่อสร้างทางประวัติศาสตร์ไม่กี่แห่งในโทโฮกุที่รอดพ้นจากภัยพิบัติทางธรรมชาติและความเสียหายในช่วงสงครามมาได้
คิงโกะ ทัตสึโนะ ผู้เป็นสถาปนิก ได้ร่วมมือกับลูกศิษย์คนสนท์อย่าง ยูอิจิโร นาาโนะ (Mano Yuichiro) ในการออกแบบ โดยนำแรงบันดาลใจมาจากสถาปัตยกรรมธนาคารกลางในยุโรป นำมาประยุกต์ให้เข้ากับบริบทของเมืองท่าและการค้าในภูมิภาค โครงสร้างภายนอกจึงสะท้อนความมั่นคง หนักแน่น แต่ในขณะเดียวกันก็มีความอ่อนช้อยผ่านเส้นโค้งของหน้าต่าง โดมหลังคา และรายละเอียดงานปูนปั้นที่ยังคงสภาพสมบูรณ์จนถึงปัจจุบัน
สุนทรียภาพแห่งวัสดุ: อิฐแดง 910,000 ก้อนกับความประณีตยุคเมจิ
หากพิจารณาอย่างใกล้ชิด ความน่าทึ่งของอาคารแห่งนี้อยู่ที่ความพิถีพิถันในการคัดสรรวัสดุก่อสร้าง ผนังภายนอกประกอบด้วยอิฐแดงเผาพิเศษจำนวนกว่า 910,000 ก้อน ที่ถูกจัดเรียงสลับด้วยแนวหินแกรนิตสีขาวเพื่อสร้างจังหวะและลวดลายแบบที่เรียกว่า Banded masonry ซึ่งเป็นลายเซ็นเด่นชัดของทัตสึโนะ
เมื่อก้าวผ่านประตูเข้ามาภายใน กลิ่นอายของไม้หอมอาโอโมริฮิบะ (Aomori Hiba) และงานไม้เนื้อแข็งชั้นดีจะโอบล้อมผู้มาเยือน โถงกลางของอาคารเปิดโล่งรับแสงธรรมชาติที่ส่องผ่านกระจกสีและโครงสร้างหลังคาเหล็กกล้าโบราณ พื้นที่ส่วนนี้เคยเป็นเคาน์เตอร์ธุรกรรมทางการเงินที่คึกคักในอดีต ปัจจุบันได้รับการบูรณะอย่างประณีตเพื่อให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสความโอ่อ่าของเพดานสูงและโคมไฟระย้าคลาสสิกที่สะท้อนความมั่งคั่งของยุคสมัยนั้นได้อย่างชัดเจน
ท่องสองโซนประวัติศาสตร์: จากห้องโถงอเนกประสงค์สู่ความลับหลังบานประตูตู้นิรภัย
การเข้าชมอาคารอิฐแดงธนาคารอิวาเตะถูกแบ่งออกเป็น 2 โซนหลัก เพื่อให้ผู้สนใจได้ซึมซับเรื่องราวในมิติต่างๆ เริ่มจาก ‘โซน Iwate Bank’ ซึ่งเปิดให้เข้าชมฟรี บริเวณนี้คือห้องโถงอเนกประสงค์ที่มักจัดนิทรรศการศิลปะหมุนเวียนและแสดงภาพประวัติศาสตร์ของตัวเมืองโมริโอกะ
ข้ามฝั่งมายัง ‘โซน Morioka Bank’ (มีค่าเข้าชม 300 เยน) จะพาผู้เยี่ยมชมดำดิ่งสู่บรรยากาศลับเฉพาะยิ่งขึ้น ไฮไลต์สำคัญคือห้องรับรองของผู้บริหารที่ตกแต่งด้วยเฟอร์นิเจอร์โบราณ และการได้เดินเข้าไปสัมผัสห้องใต้ดินซึ่งเป็นที่ตั้งของ ‘ตู้นิรภัยเหล็กกล้า’ ขนาดมหึมาดั้งเดิม รวมถึงการจัดแสดงนิทรรศการมัลติมีเดียที่บอกเล่าวิวัฒนาการทางเศรษฐกิจและการสร้างเมืองโมริโอกะผ่านเทคโนโลยีร่วมสมัยที่กลมกลืนกับโบราณสถาน