ท่ามกลางความเงียบสงบของเมืองมัตสึยามะ จังหวัดเอฮิเมะ มีหมุดหมายทางจิตวิญญาณแห่งหนึ่งที่ซ่อนเร้นเรื่องเล่าขานอันน่าพิศวงและสถาปัตยกรรมอายุหลายศตวรรษไว้เบื้องหลังม่านหมอกแห่งกาลเวลา ‘วัดอิชิเทจิ’ (Ishite-ji Temple) หรือที่รู้จักกันในหมู่นักเดินทางผู้แสวงหาความลึกซึ้งว่าเป็นวัดลำดับที่ 51 บนเส้นทางแสวงบุญชิโกกุ 88 แห่ง สถานที่แห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่ศาสนสถานทั่วไป หากเปรียบเสมือนพิพิธภัณฑ์มีชีวิตที่รวบรวมเอาทั้งความงดงามทางศิลปะ ความเชื่อเรื่องการกลับชาติมาเกิด และบรรยากาศอันขลังที่หาไม่ได้จากที่ใด
เมื่อย่างก้าวผ่านพ้นเขตธรณีประตูเข้าไป ความวุ่นวายของโลกสมัยใหม่ราวกับถูกตัดขาด ทิ้งไว้เพียงกลิ่นธูปจางๆ เสียงสวดมนต์แผ่วเบา และเงาทอดตัวของศาสนสถานไม้โบราณที่ผ่านแดดฝนมานับร้อยปี วัดอิชิเทจิเชื้อเชิญให้ผู้มาเยือนได้ชะลอฝีเท้า ดื่มด่ำกับความเงียบงัน และเปิดประสาทสัมผัสรับรู้เรื่องราวอันยาวนานที่ถูกจารึกไว้บนเนื้อไม้และก้อนหินทุกก้อน
ย้อนรอยตำนาน ‘หินในกำมือ’ และเส้นทางแสวงบุญชิโกกุ
รากเหง้าของชื่อ ‘อิชิเทจิ’ (Ishite-ji) ซึ่งแปลว่า ‘วัดหินในมือ’ มีที่มาจากตำนานพื้นบ้านอันโด่งดังในยุคโบราณ เล่ากันว่าเอมอน โซบูโระ (Emon Saburo) เศรษฐีผู้ตระหนี่ถี่เหนียวในอดีต ได้ปฏิเสธและขับไล่พระภิกษุกายสิทธิ์อย่างท่านโคโบ ไดชิ (Kobo Daishi) จนกระทั่งครอบครัวของเขาต้องประสบกับความพินาศและสูญเสียบุตรชายไปทีละคน ด้วยความสำนึกผิด เขาจึงออกเดินทางเดินเท้าทวนเข็มนาฬิกาเพื่อตามหาท่านโคโบ ไดชิไปทั่วเกาะชิโกกุ ก่อนที่เขาจะสิ้นใจลงในอ้อมแขนของพระอาจารย์ ท่านโคโบ ไดชิได้อธิษฐานจิตให้เขาได้กลับชาติมาเกิดใหม่ในตระกูลขุนนาง ทารกน้อยที่เกิดมาในชาติต่อมาแบกกำมือแน่นไม่ยอมแบออก จนกระทั่งพระสงฆ์ต้องทำพิธีอธิษฐาน ทารกจึงแบมือออกและพบก้อนหินสลักข้อความว่า ‘เอมอน โซบูโระกลับชาติมาเกิด’ ก้อนหินนี้ถูกนำมาเก็บรักษาไว้ที่วัดแห่งนี้ จึงเป็นที่มาของชื่อวัด และทำให้ที่นี่กลายเป็นจุดหมายปลายทางอันศักดิ์สิทธิ์ที่ผู้แสวงบุญจากทั่วสารทิศต้องแวะเวียนมาคารวะ
สถาปัตยกรรมชิ้นเอก: ประตูสมบัติชาติและมรดกยุคคามาคุระ
ความโดดเด่นทางสถาปัตยกรรมของวัดอิชิเทจิคือความสมบูรณ์แบบของหมู่สิ่งปลูกสร้างในยุคคามาคุระ (Kamakura period) จุดสะดุดตาแรกคือ ‘ประตูนิโอมง’ (Niomon Gate) ที่สร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1318 โครงสร้างไม้ขนาดใหญ่ที่มีความอ่อนช้อยแต่ทว่าแข็งแกร่งนี้ได้รับการยกย่องให้เป็นสมบัติประจำชาติญี่ปุ่น (National Treasure) ลวดลายการแกะสลักไม้ ทรวดทรงหลังคารวมถึงเสาและคานที่ผ่านกาลเวลาจนกลายเป็นสีน้ำตาลเข้ม สะท้อนถึงฝีมือช่างหลวงโบราณที่ใส่ใจในทุกรายละเอียด นอกเหนือจากประตูนิโอมงแล้ว ภายในบริเวณวัดยังมีเจดีย์สามชั้น (Three-story Pagoda) หอระฆังโบราณ และวิหารหลัก (Hondo) ที่ประดิษฐานองค์พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งยังคงรักษากลิ่นอายความขลังแบบดั้งเดิมไว้ได้อย่างไร้ที่ติ
มิติพิศวงในอุโมงค์หิน: ผจญภัยผ่าน ‘ถ้ำมันตรา’ สู่หอทองคำ
อีกหนึ่งไฮไลต์ที่ไม่ควรพลาดเมื่อมาเยือนวัดอิชิเทจิคือการสัมผัสประสบการณ์ภายใน ‘ถ้ำมันตรา’ (Mantra Cave) อุโมงค์หินใต้ดินมืดสลัวความยาวประมาณ 200 เมตร ที่เจาะลึกเข้าไปใต้ภูเขาเบื้องหลังวัด ภายในอุโมงค์นี้รายล้อมไปด้วยรูปปั้นหินของพระพุทธรูป พระโพธิสัตว์ และสิ่งศักดิ์สิทธิ์นับร้อยองค์ ท่ามกลางแสงไฟสลัวและเสียงหยดน้ำที่สะท้อนก้อง การเดินลอดถ้ำแห่งนี้เปรียบเสมือนการจำลองเส้นทางหลุดพ้นจากกิเลสและความมืดบอดทางจิตวิญญาณ ไปสู่แสงสว่างแห่งปัญญา ปลายทางของอุโมงค์จะนำพาผู้มาเยือนโผล่ขึ้นสู่บริเวณอารามลับบนเนินเขา ซึ่งมีหอโดมทองคำและรูปปั้นขนาดใหญ่ตั้งตระหง่านรอต้อนรับ มอบมุมมองทางสถาปัตยกรรมที่แปลกตาและน่าทึ่งตัดกับธรรมชาติโดยรอบ